Museo Nazionale della Magna Grecia

Museo Archeologico Nazionale di Reggio Calabria – znane jako MArRC – to jedno z najważniejszych muzeów archeologicznych we Włoszech i najistotniejsza kolekcja zabytków Magna Graecia na świecie. To tutaj, w klimatyzowanej sali na parterze, stoją słynne Brązy z Riace – dwa monumentalne posągi greckich wojowników z V wieku p.n.e., uznawane za arcydzieła rzeźby antycznej. Ale muzeum to znacznie więcej niż dwa brązy – wielopoziomowa ekspozycja prowadzi przez tysiąclecia historii południowych Włoch.

Kolekcja obejmuje zabytki od epoki prehistorycznej po czasy rzymskie, a budynek sam w sobie – modernistyczny Palazzo Piacentini z pierwszej połowy XX wieku – jest jednym z najciekawszych przykładów muzealnej architektury racjonalistycznej w Europie.

Historia

Muzeum zawdzięcza swoje istnienie Paolowi Orsiemu, wybitnemu archeologowi z Trydentu, który od końca XIX wieku prowadził systematyczne wykopaliska w Kalabrii i na Sycylii. To Orsi zgromadził rdzeń kolekcji i przekonał władze o konieczności stworzenia godnej siedziby dla skarbów Magna Graecia.

Museo Nazionale della Magna Grecia w Reggio Calabria utworzono w 1882 roku. Obecny gmach Palazzo Piacentini wzniesiono w latach 1932–1941, a po zamknięciu muzeum na dużą modernizację po 2009 roku kolejne części ekspozycji wracały etapami. Same Brązy z Riace ponownie udostępniono publiczności w grudniu 2013 roku, a następne przestrzenie otwierano sukcesywnie w kolejnych latach.

Projekt budynku powierzono Marcello Piacentiniemu – jednemu z najważniejszych włoskich architektów pierwszej połowy XX wieku, twórcy m.in. Palazzo di Giustizia w Rzymie. Piacentini zaprojektował monumentalną bryłę w stylu racjonalistycznym, harmonijnie wpisaną w tkankę odbudowywanego po trzęsieniu ziemi z 1908 roku miasta. Palazzo Piacentini to symetryczny, reprezentacyjny gmach projektowany od początku z myślą o funkcji muzealnej. Stoi na osi Piazza De Nava i do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych publicznych budynków Reggio Calabria z okresu międzywojennego.

Palazzo Piacentini wznosi się przy Piazza De Nava, w samym centrum historycznym Reggio. Podczas przebudowy odkryto pod budynkiem pozostałości nekropolii hellenistycznej, które udostępniono zwiedzającym na najniższym poziomie (poziom -1).

Co zobaczyć

Ekspozycja stała rozłożona jest na kilku poziomach, które zwiedzający pokonują w logicznej kolejności chronologiczno-tematycznej:

Poziom A – Prehistoria i Protohistoria. Narzędzia kamienne, ceramika i przedmioty z epoki brązu i żelaza, dokumentujące najstarsze osadnictwo w Kalabrii. Tu zaczyna się podróż w czasie od paleolitu po próg cywilizacji greckiej.

Poziom B – Miasta i sanktuaria Magna Graecia. Ceramika, wota, brązy i elementy architektoniczne z wielkich greckich kolonii: Lokroi Epizefiroi, Krotonu, Sybaris, Hipponion (Vibo Valentia) i Locri. Pośród eksponatów wyróżniają się terakotowe pinakes z Locri – reliefy przedstawiające mit o Persefonie, unikalne w skali świata.

Pinakes z Locri to niewielkie terakotowe tabliczki wotywne, składane głównie w sanktuarium Persefony w Locri Epizefiri i datowane przede wszystkim na V wiek p.n.e. Pokazują sceny związane z Persefoną/Korą, Hadesem, małżeństwem i przejściem panny młodej do nowego statusu, dlatego uchodzą za jeden z najważniejszych zespołów ikonografii religijnej Wielkiej Grecji.

Poziom C – Nekropolie i życie codzienne. Wyposażenie grobowe, biżuteria, naczynia i militaria. Kolekcja pochodzi m.in. z wykopalisk w Sybaris, Krotonie, Hipponion i Kaulonii. Ten poziom ukazuje życie „zwykłych” mieszkańców Magna Graecia – od wojowników po rzemieślników i kupców.

Poziom D – Reggio i Brązy z Riace. Historia samego Reggio Calabria, od greckiego Rhegion po czasy rzymskie. Tutaj, w specjalnie zaprojektowanej sali z kontrolowaną temperaturą i wilgotnością, stoją Brązy z Riace. W sąsiedniej gablocie eksponowana jest tzw. Głowa z Porticello – brązowa głowa filozofa lub proroka z V wieku p.n.e., równie imponująca, choć mniej znana.

Brązy z Riace odkrył 16 sierpnia 1972 roku Stefano Mariottini u wybrzeży Riace Marina w Morzu Jońskim. Posąg A datuje się na około 460–450 p.n.e., a posąg B na około 430–420 p.n.e.; oba mają około 2 metrów wysokości i należą do najlepiej zachowanych pełnowymiarowych greckich brązów klasycznych na świecie. Zachowały się w nich nawet inkrustacje z miedzi, srebra i kalcytu, co dobrze pokazuje kunszt antycznych twórców.

Poziom -1 – Wystawy czasowe i nekropolia hellenistyczna. Przestrzeń ekspozycyjna dla wystaw tymczasowych oraz autentyczne pozostałości cmentarzyska odkrytego pod fundamentami Palazzo Piacentini.

Na wizytę w muzeum warto zarezerwować minimum 2–3 godziny. Audioguide dostępny w kilku językach, w tym po angielsku i włosku.

Informacje praktyczne

Adres: Piazza De Nava 26, 89123 Reggio Calabria
Godziny otwarcia: godziny otwarcia mogą zmieniać się sezonowo i administracyjnie, dlatego przed wizytą najlepiej sprawdzić aktualne informacje na oficjalnej stronie muzeum
Bilety: cennik oraz sprzedaż online warto każdorazowo sprawdzić na oficjalnej stronie muzeum; w muzeach państwowych we Włoszech bezpłatny wstęp przysługuje osobom poniżej 18 roku życia, a obywatele UE w wieku 18–25 lat korzystają z biletu ulgowego za 2 €
Strona www: museoarcheologicoreggiocalabria.it
Dojazd: muzeum znajduje się przy Piazza Giuseppe De Nava, kilka minut pieszo od Lungomare Falcomatà; ze stacji Reggio di Calabria Lido dojście zajmuje około 5 minut, z Reggio di Calabria Centrale zwykle 20–25 minut pieszo albo krótki dojazd komunikacją lub taksówką, a z Corso Garibaldi dochodzi się tu w kilka minut

Warto pamiętać, że w ramach inicjatywy Domenica al Museo często obowiązuje bezpłatny wstęp w pierwszą niedzielę miesiąca, ale tę informację także najlepiej potwierdzić przed przyjazdem. Jeśli chcesz zobaczyć nie tylko salę Brązów z Riace, ale też główne galerie, dobrze być na miejscu co najmniej 60–90 minut przed zamknięciem.

← Powrót do Reggio Calabria