Museo Nazionale della Magna Grecia

Narodowe Muzeum Archeologiczne w Reggio Calabria (Museo Archeologico Nazionale) – znane jako MArRC – to jedno z najważniejszych muzeów archeologicznych we Włoszech i najbogatsza kolekcja zabytków Wielkiej Grecji na świecie. To tutaj, w specjalnie zaprojektowanej sali na parterze, stoją słynne Brązy z Riace – dwa monumentalne posągi greckich wojowników z V wieku p.n.e., uznawane za arcydzieła rzeźby antycznej. Ekspozycja prowadzi przez tysiąclecia historii południowych Włoch, od najstarszego osadnictwa po greckie kolonie i okres rzymski.

Sam budynek – modernistyczny Palazzo Piacentini z lat 1932–1941 – był pierwszym gmachem we Włoszech zaprojektowanym od podstaw jako muzeum i należy do najciekawszych przykładów architektury racjonalistycznej w kraju.

Historia

Muzeum zawdzięcza swoje istnienie Paolowi Orsiemu, wybitnemu archeologowi z Trydentu, który od końca XIX wieku prowadził systematyczne wykopaliska w Kalabrii i na Sycylii. To Orsi zgromadził rdzeń kolekcji i przekonał władze o konieczności stworzenia godnej siedziby dla skarbów Wielkiej Grecji. Budowę wielkiego muzeum narodowego zaproponował po trzęsieniu ziemi z 1908 roku, które zniszczyło miasto.

Korzenie muzeum sięgają Museo Civico di Reggio Calabria, zainaugurowanego w 1882 roku. Palazzo Piacentini wzniesiono w latach 1932–1941, ale w czasie II wojny światowej zbiory wywieziono w bezpieczniejsze miejsca. Muzeum częściowo otwarto w 1954 roku, a oficjalna inauguracja nastąpiła w 1959 roku. W 2009 roku zamknięto je na czas gruntownej modernizacji. Brązy z Riace wróciły na wystawę w grudniu 2013 roku, a kolejne sale udostępniano etapami w następnych latach.

Projekt budynku powierzono Marcello Piacentiniemu – jednemu z najważniejszych włoskich architektów pierwszej połowy XX wieku, autorowi m.in. gmachu Ministerstwa Korporacji (Palazzo delle Corporazioni) przy via Veneto w Rzymie. Piacentini zaprojektował monumentalną bryłę w stylu racjonalistycznym, harmonijnie wpisaną w tkankę odbudowywanego po trzęsieniu ziemi z 1908 roku miasta. Duże przeszklenia doświetlają otwarte sale ekspozycyjne. Gmach stoi na osi Piazza De Nava i do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych publicznych budynków Reggio Calabria z okresu międzywojennego.

Podczas budowy odkryto pod gmachem pozostałości nekropolii hellenistycznej – dziś można je oglądać w podziemiach, na poziomie E.

Co zobaczyć

Ekspozycja stała rozłożona jest na kilku poziomach, które zwiedzający pokonują w logicznej kolejności chronologiczno-tematycznej:

Poziom A – Prehistoria i Protohistoria. Narzędzia kamienne, ceramika i przedmioty z epoki brązu i żelaza, dokumentujące najstarsze osadnictwo w Kalabrii. Tu zaczyna się podróż w czasie od paleolitu po próg cywilizacji greckiej.

Poziom B – Miasta i sanktuaria Wielkiej Grecji. Ceramika, wota, brązy i elementy architektoniczne z wielkich greckich kolonii: Krotonu (dzisiejsze Crotone), Sybaris, Hipponion (dzisiejsze Vibo Valentia) i Lokroi Epizephyrioi (dzisiejsze Locri). Pośród eksponatów wyróżniają się terakotowe pinakes z Locri – unikalne w skali świata reliefy przedstawiające mit o Persefonie.

Pinakes z Locri to niewielkie terakotowe tabliczki wotywne, składane głównie w sanktuarium Persefony w Lokroi i datowane przede wszystkim na V wiek p.n.e. Pokazują sceny związane z Persefoną/Korą, Hadesem, małżeństwem i przejściem panny młodej do nowego statusu, dlatego uchodzą za jeden z najważniejszych zespołów ikonografii religijnej Wielkiej Grecji.

Poziom C – Nekropolie i życie codzienne. Wyposażenie grobowe, biżuteria, naczynia i militaria. Kolekcja pochodzi m.in. z wykopalisk w Sybaris, Krotonie, Hipponion i Kaulonii. Ten poziom ukazuje życie codzienne mieszkańców Wielkiej Grecji – od wojowników po rzemieślników i kupców.

Poziom D – Reggio i Brązy z Riace. Historia samego Reggio Calabria, od greckiego Rhegion po czasy rzymskie. Tutaj, w specjalnie zaprojektowanej sali z kontrolowaną temperaturą i wilgotnością, stoją Brązy z Riace. W tej części pokazywane są także zabytki wydobyte z wraku w Porticello, m.in. Głowa z Bazylei (Testa di Basilea) i Głowa Filozofa (Testa del Filosofo) – rzadkie przykłady antycznej rzeźby w brązie. Liczba osób w sali Brązów jest ograniczona ze względów konserwatorskich. Wchodzi się przez śluzę filtrującą powietrze, a w środku trzeba stosować się do poleceń obsługi.

Brązy z Riace odkrył 16 sierpnia 1972 roku Stefano Mariottini u wybrzeży Riace Marina w Morzu Jońskim. Posąg A datuje się na około 460–450 p.n.e., a posąg B na około 430–420 p.n.e.; oba mają około 2 metrów wysokości i należą do najlepiej zachowanych pełnowymiarowych greckich brązów klasycznych na świecie. Zachowały się w nich nawet inkrustacje z miedzi, srebra i kalcytu, co dobrze pokazuje kunszt antycznych twórców.

Poziom E – wystawy czasowe, lapidarium i nekropolia hellenistyczna. W półpodziemiu pokazywane są wystawy czasowe, lapidarium oraz część nekropolii odkrytej w 1932 roku podczas budowy muzeum – około stu grobów z IV–II w. p.n.e. Nekropolię udostępniają wolontariusze Touring Club Italiano; według strony muzeum w środy, piątki, soboty i niedziele rano, a w pierwszą niedzielę miesiąca także po południu – harmonogram warto sprawdzić przed wizytą.

Na wizytę w muzeum dobrze zarezerwować minimum 2–3 godziny, szczególnie jeśli chcesz spokojnie przejść przez wszystkie poziomy i wrócić do najważniejszych gablot. Audioprzewodnik dostępny jest w kilku językach, w tym po angielsku i włosku.

Informacje praktyczne

Adres: Piazza De Nava 26, 89123 Reggio Calabria
Godziny otwarcia: muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godz. 9:00–20:00; ostatnie wejście o 19:30; w poniedziałki muzeum jest zamknięte
Bilety: taryfy obowiązujące od 1 lipca 2024 r. to: bilet zwykły 10 €, ulgowy dla osób 18–25 lat 2 €, MArRC SLIM od godz. 18:00 – 5 €, MArRC PLUS 13 € przy płatnych wystawach czasowych; bezpłatnie wchodzą m.in. osoby poniżej 18 lat
Strona www: museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it
Dojazd: muzeum znajduje się przy Piazza Giuseppe De Nava, kilka minut pieszo od Lungomare Falcomatà; najbliższa stacja kolejowa to Reggio Calabria Lido, około 2 minuty pieszo od muzeum; z Reggio di Calabria Centrale dojście zajmuje zwykle 20–25 minut pieszo albo krótki dojazd komunikacją lub taksówką, a z Corso Garibaldi dochodzi się tu w kilka minut. Z lotniska (Aeroporto dello Stretto) do centrum dojedziesz autobusami miejskimi ATAM (m.in. linie 27 i 28) albo pociągiem regionalnym ze stacji Reggio di Calabria Aeroporto do stacji Lido. W samym centrum odległości są niewielkie – większość miejsc obejdziesz pieszo.

W ramach inicjatywy Domenica al Museo w pierwszą niedzielę miesiąca wstęp jest bezpłatny, ale tę informację najlepiej potwierdzić przed przyjazdem na oficjalnej stronie. Jeśli chcesz zobaczyć nie tylko salę Brązów z Riace, ale też główne galerie, dobrze być na miejscu co najmniej 60–90 minut przed zamknięciem.

← Powrót do Reggio Calabria

Ostatnia aktualizacja: 25 września 2026

O autorce

Karina

Pasjonatka podróży i Włoch, szczególnie Kalabrii. Odkrywa najpiękniejsze zakątki południowych Włoch i dzieli się swoimi doświadczeniami, aby inspirować innych do wypraw w ten magiczny region.